HDL Kolesterol yüksekliği ve düşüklüğü nedir? Tüm bilinmesi gerekenler

HDL Kolesterol yüksekliği ve düşüklüğü nedir? Tüm bilinmesi gerekenler

HDL kolesterol ne demek sorusu başta olmak üzere iyi kolesterol yüksekliği ve düşüklüğü ile alakalı merak edilen tüm soruların cevaplarını bir araya getirdik. Yazımızın sonunda ise uzman doktorumuzun HDL Kolesterol ile alakalı önemli bilgiler verdiği bir de video paylaştık. Mutlaka izlemenizi tavsiye ederiz.

HDL kolesterol yüksekliği ve HDL kolesterol düşüklüğü konusundan önce kısaca kolesterolün ne olduğuna bakmak doğru olacaktır. Kolesterol bizlerde olduğu gibi tüm memeli canlılarda kan dolaşımı ve hücre yapısında bulunur. Yapısı yağı andıran bu madde yaşamsal faaliyetler için gereklidir. Neredeyse tüm organlarımızda mevcuttur. Örneğin: beyin, kalp, göz, sinir dokusu, karaciğer, ümmin sistem hücreleri gibi.

Hormonların üretiminde ciddi rol oynamasının yanı sıra, D vitamini üretiminde ve safra asitlerinin üretiminde de oldukça önemlidir. Kolesterol üretici organ karaciğerdir. Dışarıdan alımı da yağlı gıdalar aracılığıyla olur. Madde yapısı yağımsı olduğu için suda çözünemez. Organlar ve yapılar arası taşınması özel moleküller aracılığıyla gerçekleşir. Bu moleküllerin adı lipoproteindir ve vücudumuzda başka türlerle lipoproinler bulunur.

Bu moleküllerden günlük yaşamda sıklıkla karşılaştıklarımız:

l HDL: Kolesterolün doku ve damarlar yolu ile karaciğere taşınmasını sağlamakla görevlidir. Açılımı yüksek yoğunluklu lipoproteindir.

l LDL: Karaciğer ile sentezlenen kolesterolün doku ve kan damarlarına taşınmasını sağlar. Açılımı düşük yoğunluklu lipoproteindir.

l VLDL: Lipid yağ gruplarını karaciğerden yağ dokusuna ve kaslara taşınmasını sağlar. Açılımı çok düşük yoğunluklu lipoproteindir.

l Şilomiktonlar: Bağırsaktaki kolesterol ve lipidlerin karaciğere taşınmasını sağlar.

l Trigliserid: Yağların vücutta depolandığı formdur.

HDL Kolesterol yüksekliği ve düşüklüğü nedir
HDL ve LDL değerleri son derece önemlidir

Hdl kolesterol nedir?

Peki, iyi kolesterol hangisi? Cevabı HDL’dir (yüksek yoğunluklu lipoprotein). HDL yani yüksek yoğunluklu lipoprotein kolesterolü karaciğere taşır. Bu sayede dokularda ve damarlarda yüksek miktarda kolesterol bulunmaz. Eğer kanda yüksek miktarda kolesterol bulunursa kan damarları zarar görür. Bu da iyi huylu kolesterol nedir sorusunun cevabıdır. Kan damarlarının zarar görmesine engel olduğu için HDL-K halk arasında iyi huylu kolesterol olarak bilinir. Dolayısıyla HDL yüksekliği kişiler için oldukça faydalıdır.

İyi kolesterol düşüklüğü kalp damar rahatsızlıklarına sebep olur. Bu rahatsızlıklar en yaygım ölüm sebepleri arasındadır. Dünyada 2020 yılında 161.920 kişi kalp damar rahatsızlıklarına bağlı ölüm yaşamıştır. Ancak eğer iyi kolesterolünüz düşükse endişelenmek yerine hekim desteği ile olması gereken seviyeye getirmek en doğrusu olacaktır. Kan lipid profilinizi kontrol ettirerek HDL değerinizi öğrenebilirsiniz. Yalnızca HDL-K değil aynı zamanda LDL-K, total kolesterol ve trigliserid seviyeleriniz de değerlendirilir.

HDL kolesterol kaç olmalı?

HDL-K’nın önemi anlaşıldıktan sonra kişiler normal değerini merak etmektedir. HDL kolesterolünüzü kontrol ettirirken aynı zamanda tüm kan yağlarınız ve kan parametreleriniz de kontrol edilir. Kolesterolün sağlık için önemini gören kişiler iyi kolesterol kaç olmalı gibi meraklara sahip olurlar.

Kadın ve erkekler için bu sayılar değişmektedir. Erişkin bir kadında kap ve damar hastalıkları riskini azaltmak için olması gerekek HDL düzeyi 40mg/dL iken erkeklerde kalp damar hastalıkları riskini arttırmak için gereken HDL düzeyi 50 mg/dL’dir. Ancak bu sayıların alt limit olduğu unutulmamalıdır. Daha sağlıklı olmak için en ideal olan bu alt limitlerin üstüne çıkmaktır. Ne kadar yükselirse kalp damar hastalıkları o kadar az risk oluşturur.

Söz ettiğimiz gibi önemli olan yalnızca HDL yüksekliği değildir. LDL seviyesinin 130 mg/dL, total kolesterolün 200 mg/dL altında olması gerekir. Eğer birey daha önce kalp damar rahatsızlıkları geçirmişse LDL-K seviyesinin 100 mg/dl’nin altında olması gerekir ve bununla beraber HDL kolesterolün dha yüksek olması istenir. LDL kolesteroldeki her 10 mg/dL’lik artış kalp krizi riskini %20 oranında arttırırken, HDL kolesterolün seviyesindeki her 1 mg/dL’lik artış kalp damar hastalıkları ihtimalini %2-3 civarında azaltır. Görüldüğü gibi HDL kolesterolün yüksek olması oldukça önemlidir.

Kadınlarda:

50 mg/dL altı düşük sayılır.

50-60 mg/dL arası iyi sayılır.

60 mg/dL ve üstü en iyisi sayılır.

Erkeklerde:

40 mg/dL altı düşük sayılır.

40-60 mg/dL arası iyi sayılır.

60 mg/dL üstü en iyisi sayılır.

HDL-K’nın çok yüksek olduğu durumlar nadiren endişe yaratabilir. Çünkü damar içi daralmaya sebep olduğu gözlenmiştir. Ancak çok nadir gözlenmesi sebebiyle hakında araştırma yapılmamıştır.

HDL kolesterol düşüklüğü nasıl anlaşılır sorusunun cevabı değerlerini merak eden kişiler için merak konusudur. HDL kolesterol düşüklüğü genellikle kan tahlili yolu ile anlaşılır. Ancak unutmamalısınız ki kan tahlili öncesi 8-10 saatlik bir açlık süresi gereklidir. Su içilebilir. Alınan kan yoluyla HDL-k, LDL-K, total kolesterol ve trigliserid gibi değerlerin tamamı verilendirilir.

HDL kolesterol nasıl yükseltilir?

HDL kolesterolün yüksek olmasının insan sağlığı için oldukça kıymetli olduğundan bahsettik. Ancak eğer kişide düşüklük varsa iyi huylu kolesterol düşüklüğü nasıl çözüme kavuşturulur? Aşağıdaki listeye uyarak düşürebilirsiniz ancak doktorunuzdan da tavsiye almalısınız.

Kişiye özel durumların var olma ihtimali için doktor tavsiyesiyle ilerlemek her zaman için en doğrusudur. Ancak bu liste herkes için geçerlidir, uymak iyi kolesterolü yükseltecektir.

Yüksek Kan Basıncı Nasıl Kontrol Altına Alınır?

İyi kolesterol nasıl yükselir?

İyi kolesterol nasıl yükseltilir diye baktığımızda dikkat edilecekleri şöyle sıralayabiliriz:

  • l Sigara ve alkol alışkanlıkları tamamen sonlandırılmalıdır. Özellikle tütün iyi kolesterolü ciddi anlamda düşürür. Sigarayı bırakmak HDL seviyesini yükseltecektir.
  • l Yağlı yiyecekler mümkün olduğunca azaltılmalıdır.
  • l Çok yağlı balıklardan ve yumurta sarısından uzak durulmalıdır.
  • l Doktor ile oluşturulacak egzersiz programına harfiyen uyulmalıdır.
  • l Özellikle rafine şeker tüketimi en düşük seviyeye çekilmelidir.
  • l Boy kilo endeksindeki kilo sınırının üstüne çıkılmamalıdır. Kilo kontrolü sağlamak yalnızca iyi kolesterolünüzü yükseltmekle kalmaz aynı zamanda birçok başka rahatsızlıktan da korunmanızı sağlar.
  • l Egzersiz yapmak gerekir. Haftada müsait olunan her gün 30 dakika ile 60 dakika arasında tempolu yürümek gerekir. Aerobik egzersiz de HDL-K’nın yükselmesini sağlayacaktır.

Bu kurallara harfiyen uymak her zaman için daha doğrudur. Eğer bu listeyi iyi kolesterolü yükselten besinlerle desteklemek istiyorsanız yazımızda en doğru yiyeceklerin listesine de ulaşabileceksiniz.

İyi kolesterolü yükselten besinler:

  • l Baklagiller: Haftada en az 2 kez tüketilmelidir. Vitamin ve mineral bakımından zengin, lif kaynağı olan baklagiller iyi HDL-K yükseltilmesinde en çok rol oynayan besindir.
  • l Portakal: Dilimle tüketilebileceği gibi suyu sıkılarak da tüketilebilir. C vitamini içeriğiyle iyi kolesterolü yükseltir.
  • l Somon: İyi kolesterol içeren bir balık türüdür. Haftada 2 kez tüketilecek somon kısa sürede iyi kolesterolü yükseltir.
  • l Zeytinyağı: Yağlar arasında en sağlıklılardan biridir. İyi yağlar iyi kolesterolü yükseltir. Avokado da iyi yağlar arasındadır. Bunları tereyağı veya ayçiçeği yağına tercih etmek iyi kolesterolün yükselmesini sağlar.
  • l Brüksel lahanası: Düşük kalorili olmasının yanı sıra besin değeri açısından oldukça zengindir. İyi kolesterolü yükseltir.
  • l Kuru yemiş: Badem, ceviz, Antep fıstığı, fındık gibi kuruyemişler de içeriğinde iyi yağlar bulundurur. Böylece HDL-K yükselmesinde ciddi rol oynarlar.

 HDL kolesterol düşüklüğü nelere yol açar?

HDL kolesterol iyi kolesteroldür. Düşük olması sağlık problemleri açısından ağır sonuçlar doğurur. Dolayısıyla HDL kolesterolün yüksek olması oldukça önemlidir. Damarlarda plak oluşumunu engeller. Bu sayede damar sertliği ve damar tıkanıklığı rahatsızlıklarının önüne geçer. Dolayısıyla HDL kolesterol düşüklüğü nedir sorusunun en net yanıtı bu vücudun ihtiyaç duyduğu iyi kolesterolün olması gereken değerin altına düşmesidir. HDL kolesterol düşüklüğü neden olur sorusunun cevabını birkaç madde ile açıklayalım:

Huzursuz Bacak Sendromu nedir, nasıl tedavi edilir?
  • Hareketsiz bir yaşam tarzının benimsenmesi
  • Sigara bağımlılığı
  • Vücut kitle endeksinin olması gerekenin üstünde olması yani ideal kilodan daha yüksek bir kiloda olma
  • Genetik yatkınlık (diğer faktörlere uymuyorsanız ancak yine de HDL kolesterolünüz düşükse bu hastalık konusunda aile öykünüzü kontrol edebilirsiniz.)
  • Bazı ilaçlar (yapılan araştırmalar sonucu bazı ilaçların HDL kolesterolün düşmesine neden olduğu gözlenmiştir.)
  • Sağlıksız beslenme

HDL kolesterol genellikle sağlıksız faktörler sonucu düşer ve düşüklüğü de daha fazla sağlık problemi yaşanmasına sebep olur. Genel sağlık durumundan iç organlara ve kalp damar sistemine kadar bazı rahatsızlıkların görülmesine sebep olmaktadır.

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?